Ethisch Drieluik

Het Ethisch Drieluik is een nascholing voor tolken. Of je nu tolk gebarentaal bent, schrijftolk of gesproken taaltolk: elke tolkopdracht is een aaneenschakeling van keuzes, interacties en beslissingen. Als je in functie bent, op je tolklocatie, ben je met veel dingen tegelijk bezig. Je hebt nauwelijks tijd om stil te staan bij de keuzes die je -bewust of onbewust- maakt. Je bent zelf immers onderdeel van de interactie. Je moet handelen, reageren en vooral: doorgaan. Je maakt je keuzes in een ‘split-second’. Dat moet ook. Daar ben je immers voor aangevraagd.

De verscheidenheid aan tolksituaties vormt de basis voor een enorme hoeveelheid beslissingen per dag. Hoe neem je die beslissingen dan? Hoe kom je er überhaupt achter waarover je beslissingen moet nemen? En waarvoor? Het nemen van beslissingen, van ethische beslissingen, is een complex proces. Dit proces is boeiend, kostbaar, en de moeite waard om langer bij stil te staan. In de nascholingen van het Ethisch Drieluik nemen we de tijd om stil te staan bij alles wat om een keuze vraagt in een tolksituatie.

Een drieluik van drie bijeenkomsten van ongeveer drie uur

In het eerste luik (Module A) neem ik je mee in het leren kennen en leren toepassen van het “Demand-Control Schema“, een specifiek model waarmee je ethische beslissingen uit je tolkpraktijk kunt leren herkennen en benoemen. Dit model is door Robyn Dean en Robert Pollard uitgewerkt. Als je module A gevolgd hebt, kun je je opgeven voor module B. Wil je nog meer de diepte in? Geef je dan daarna op voor module C.

Alle modules

Module A

Kennismaken Demand Control Schema

De eerste module, module A, legt de basis voor het gebruik van het “Demand-Control Schema“, een specifiek model waarmee je ethische beslissingen uit je tolkpraktijk kunt leren herkennen en benoemen. Alle elementen van het schema worden behandeld en toegepast.

De bijeenkomsten hebben een logische opbouw. Vanuit verschillende werkvormen benaderen we de theorie. Door dagboekopdrachten en persoonlijke feedback daarop kun je je de materie eigen maken en toepassen op je eigen tolksituaties.

Onderwerpen die aan bod komen:

  • Introductie en belang van Demand-Control Schema (Dean & Pollard, 2013)
  • Doel van het leren toepassen van DC-S in je tolkwerk
  • De vier ‘demand categorieën’  onderscheiden en in kaart brengen
  • Ethiek: algemene introductie
  • Reflecteren op eigen tolkopdrachten
  • Metaforen in de geschiedenis van het beroep tolk gebarentaal
  • Hulpbronnen en reactiemogelijkheden onderscheiden en benoemen

Module B

DISC & Demand Control Schema

Module B wordt gegeven door Heleen van den Houten, van Evenwicht Training & Coaching en door Lianne Nap. Heleen is gecertificeerd DISC-trainer en zij zal inzichtelijk maken waarom het voor een tolk van belang is om haar eigen persoonlijkheidsprofiel te kennen.

Het vergroten van kennis van jouw innerlijke spiegelbeeld, geeft je handvatten om ander gedrag in te zetten in een tolksituatie. Dat kan van pas komen als je je bijvoorbeeld aan iemand irriteert en die irritatie belemmerend voor je werkt.

Elke deelnemer vult vooraf aan de eerste bijeenkomst de DISC in (online). De DISC is een instrument voor persoonlijkheidsanalyse en geeft mensen in korte tijd inzicht in hun persoonlijkheid en drijfveren, hun gedrag en de interactie met hun omgeving. Tijdens de eerste bijeenkomsten zal Heleen van den Houten uitvoerig bespreken hoe de DISC in elkaar zit en wat de uitkomsten voor iedere cursist betekenen.

In de tweede bijeenkomst herhalen we de principes van het Demand Control Schema uit module A, en kijken we naar waarden (normatieve professionalisering). In de derde bijeenkomst behandelen we op een actieve manier casuistiek vanuit een koppeling tussen de DISC en het Demand Control Schema.

Module C

Demand-Control Schema & Beeld

Module C kun je volgen als je de eerste twee luiken van het drieluik hebt afgerond. In module A en B heb je gewerkt met dagboekopdrachten als reflectiestructuur. In deze  module werken we met videobeelden. We gaan ethische beslissingen bekijken, en benoemen en bevragen.

Terwijl je tolkt ervaar je je werk anders dan wanneer je er van een afstand naar kunt kijken. Hoe kijk jij, vanuit welke bril? En welke demand categorie past daarbij? En welke waarden? Wat jij ervaart, is dat ook terug te zien op de videobeelden?

Je krijgt duidelijke instructies over het maken van een bruikbare, korte video-opname van je tolkwerk. De andere cursisten, die jouw beelden ook bekijken, waren niet in jouw werksituatie en kijken daarom met andere ogen naar jouw situatie. Die verfrissende kijk – vanuit het perspectief van het Demand Control Schema – levert mooie inzichten op en een professionele dialoog.

Na drie modules heb je veel bagage waarmee je kunt werken op een manier die bij jouw leerstijl past. Anticiperend op het komende half jaar maak je op eigen wijze een eigen plan waarin de diverse elementen uit het Ethisch Drieluik een plek hebben. Zo borg je de kennis, vaardigheden en inzichten die je hebt opgedaan.